Spis treści
Saiko (西湖) to dosłownie „Zachodnie Jezioro”, leży zaledwie kilometr na zachód od zatłoczonego Kawaguchiko. Wystarczy krótka przejażdżka, by gwar centrum regionu zastąpiła niemal nabożna cisza lasu Aokigahara.
Saiko należy do Fujigoko (富士五湖, Pięciu Jezior Fuji). Wśród wszystkich pięciu jezior znajdujących się w pobliżu góry Fuji Saiko jest drugim pod względem głębokości jezioro, a jego maksymalna głębokość wynosi 71,7 metrów. Od południa jezioro graniczy z lasem Aokigahara, a od pozostałych stron otaczają je strome, zalesione zbocza górskie. Widok Fuji jest tu częściowo zasłonięty przez okoliczne góry. Wyjątkiem jest zachodni kraniec jeziora, gdzie horyzont się otwiera i Fuji ukazuje się w pełnej krasie.
Saiko nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej. Nie ma tu wielkich hoteli ani tłumów turystów. Jest za to kameralny nastrój, las pachnący mchem oraz kilka inny atrakcji unikalnych w skali całego regionu. No i ryba! Ryba, która przez siedemdziesiąt lat uznawana była w Japonii za wymarłą.
Co warto zobaczyć w okolicach jeziora Saiko?
Saiko Iyashi no Sato Nenba – wioska jak ze starej Japonii
Saiko Iyashi no Sato Nenba (西湖いやしの里根場) to odtworzona osada na południowo-zachodnim brzegu jeziora, z którego roztacza się piękny widok na Fuji. Wioska składa się z dwudziestu tradycyjnych domostw zwanych gassho-zukuri (合掌造り), czyli budynków z dachem krytym strzechą, wzniesionych pod stromym kątem tak, by śnieg zsuwał się po nim bez szkody dla konstrukcji.
Każdy dom opowiada inną historię oraz przybliża codzienne życie dawnych mieszkańców regionu. W jednym dowiemy się jak wyrabiano soba z lokalnej mąki gryczanej, w innym możemy obserwować techniki malarskie stosowane do barwienia i dekorowania ceramiki lub tkanie tradycyjnych tkanin. Wioska przypomina inną, tradycyjną japońską wioskę Shirakawa-go (白川郷) z regionu Gifu, która została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Tu, podobny skansen można podziwiać, bez konieczności wielogodzinnej podróży w Alpy Japońskie.
Wioska dostępna jest dla zwiedzających, po wykupieniu biletu wstępu, za który trzeba zapłacić około 500 jenów. Zimą, przy otwartym palenisku irori (囲炉裡) można napić się amazake (甘酒), ciepłego napoju z fermentowanego ryżu.
Jaskinie lawowe Saiko
W okolicach jeziora Saiko znajdują się trzy jaskinie powstałe w skutek zastygania lawy, która wydobywała się z wulkanu podczas erupcji w 864 roku. Każda z jaskiń, mimo wspólnej genezy powstania dostarcza zupełnie różne doświadczenia podczas zwiedzania.
Jaskinia Nietoperzy Saiko (西湖蝙蝠穴, Saiko Kōmori Ana) to najdłuższa z trzech jaskiń, a jej korytarze ciągną się na długości 386,5 metrów w głąb zastygłej lawy. Wnętrze tworzy labirynt komnat i tuneli, gdzie sklepienie miejscami opada tak nisko, że trzeba przykucnąć, by przejść dalej. Ściany pokrywają charakterystyczne dla lawy pęknięcia i splecione formy, a z sufitu zwisają stalaktyty powulkaniczne. Jaskinia jest zimna i wilgotna przez cały rok, co sprawia, że nawet w letnie upały jej wnętrze zapewnia krótkie wytchnienie od upałów. Podczas zwiedzania wymagane jest noszenie kasków ochronnych dostępnych przy wejściu do jaskini.
⚠️ Jaskinia Nietoperzy jest zamknięta co roku od 1 grudnia do 19 marca, ze względu na okres ochronny zimujących w niej kolonii ok. 500 nocków (Myotis), czyli małych nietoperzy objętych ochroną. Bilet wstępu do jaskini ok. 350 jenów.
Jaskinia Lodowa Narusawa (鳳沢氷穴) utrzymuje temperaturę bliską zeru przez cały rok, ponieważ zimne powietrze uwięzione pod zastygłą lawą nie ma gdzie odpłynąć. Latem na jej ścianach i półkach jaskiniowych formują się naturalne sople i grube warstwy lodu. Ciekawostką jest, że przez stulecia mieszkańcy regionu wykorzystywali warunki panujące w jaskini do przechowywania żywności.
Jaskinia Wiatru Fugaku (富岳風穴) jest nieco cieplejsza (ok. 3°C) i bardziej sucha. Naturalna wentylacja tworzy tu stały przeciąg, który dawniej wykorzystywano do przechowywania kokonów jedwabnika. Obydwie jaskinie wpisano w 1929 roku na listę Pomników Przyrody Japonii (天然記念物).
Którą wybrać? Jaskinię Lodową Narusawa polecamy tym, którzy chcą doświadczyć naturalnych procesów jakie powstają w wyniku przemieszczającej się lawy wulkanicznej i szukają ochłody w upalne dni. Zwiedzanie wymaga schylania się, z uwagi na niskie sufity w niektórych partiach jaskini. Jaskinia Wiatrów Fugaku jest łatwiejsza i bardziej dostępna dla seniorów oraz rodzin z małymi dziećmi. Jaskinia Nietoperzy Saiko jest najdłuższa i najbardziej urozmaicona formami lawowymi, ale zamknięta zimą.
Las Aokigahara – shinrin-yoku na lawie
Aokigahara Jukai (青木ヶ原樹海, „Morze Drzew”) to jeden z największych lasów pierwotnych u podstawy Fuji, rozciągający się na ok. 30 km², który porasta zastygłą lawę naniesioną w czasie erupcji w 864 roku. Gleba w tym miejscu ma zaledwie kilkanaście centymetrów grubości, co sprawia, że korzenie drzew nie mogą rosnąć w dół. Te właściwości podłoża powodują, że drzewa rozwijają system korzeniowy poziomo wzdłuż powierzchni skały tworząc charakterystyczne, powykręcane sylwetki i faliste, mszyste dywany na powierzchni gruntu. Ścieżka przyrodnicza Jukai Nature Trail prowadzi przez las i łączy ze sobą jaskinie Wiatru (Fugaku) oraz Lodową (Narusawa).
Warto wspomnieć, że w lesie panuje absolutna cisza. Porowata skała wulkaniczna działa jak naturalny izolator akustyczny, który skutecznie pochłania dźwięki. W lesie panuje charakterystyczna, głęboka cisza, która dla jednych jest kojąca, dla innych może być nieco mistyczna lub nawet przytłaczająca. Wysoka zawartość żelaza w glebie wulkanicznej wywołuje anomalie magnetyczne, które mogą sprawiać, że tradycyjne kompasy wariują. Nowoczesne telefony z GPS zazwyczaj radzą sobie bez problemu na wyznaczonych trasach.
Las jest jednym z najlepszych miejsc w regionie do praktykowania shinrin-yoku (森林浴), czyli kąpieli leśnej. Stały chłód spod lawy, wysoka wilgotność i brak silnego wiatru tworzą tu warunki trudne do znalezienia gdzie indziej w okolicach Tokio.
Punkt widokowy Koyodai
Wzgórze Koyodai (紅葉台), dosłownie „Taras Jesiennych Liści”, leży na południe od jeziora. Dostaniesz się tam pieszo w ok. 30 minut od przystanku autobusowego Koyodai-iriguchi. Z tarasu widokowego rozciąga się panorama, której nie zobaczysz z żadnego innego miejsca w okolicy. Z tego miejsca doskonale widoczny jest rozległy, ciemnozielony Las Aokigahara pokrywający całe podnóże góry nad którym góruje biały stożek Fuji. Jesienią klony i buki na zboczach góry Koyodai płoną czerwienią i złotem, tworząc na pierwszym planie barwny kontrast z głęboką zielenią drzew porastających niżej położone pola zastygłej lawy.
Kunimasu – ryba, która wróciła z martwych
Saiko kryje pod powierzchnią wody sekret naukowej sensacji na skalę światową. Kunimasu (国鰻, Oncorhynchus kawamurae) to gatunek słodkowodnego łososia, którego japońska nazwa oznacza „pstrąg narodowy”. Gatunek ten był uważany za całkowicie wymarły od 1940 roku. W tamtym okresie wysokie zakwaszenie wód jeziora Tazawa w prefekturze Akita wywołane odprowadzaniem wody z hydroelektrowni, przyczyniło się bezpośrednio do wyniszczenia populacji pstrąga. W roku 1935 podjęto próbę ratowania gatunku poprzez wpuszczenie do jeziora Saiko 100 tysięcy zapłodnionych ikr kunimasu. Od tego czasu nie odnotowano jednak żadnego przypadku, który mógłby świadczyć o choćby częściowym sukcesie tej próby. Przez kolejne siedemdziesiąt lat uznawano ją za zakończoną niepowodzeniem.
Dopiero w 2010 roku ichtiolog Tetsuji Nakabo z Uniwersytetu Kioto, badając próbki nadesłane przez popularyzatora nauki ukrywającego się pod pseudonimem Sakana-kun (dosłownie „Pan Ryba”), rozpoznał w ciemnooliwkowych okazach właśnie kunimasu, co ostatecznie potwierdziły badania DNA. Było to pierwsze w historii Japonii odkrycie żywego przedstawiciela gatunku wpisanego na rządową listę zwierząt wymarłych.
Kunimasu żyją dziś wyłącznie w Saiko, na głębokości kilkudziesięciu metrów, w zimnej (ok. 4°C) wodzie zasilanej podziemnymi wodami z Fuji. Dorosłe osobniki osiągają ok. 30 cm i mają charakterystyczne ciemne, oliwkowo-czarne ubarwienie. Muzeum Kunimasu (国鰻資料館, Kunimasu Shiryōkan) przy wschodnim brzegu dokumentuje historię odkrycia i prowadzi akcje edukacyjne na rzecz ochrony gatunku.
Gdzie zjeść w okolicach Saiko?
W centrum zachodniej części jeziora znajdziesz kilka lokali serwujących hoto, udon i dania z grilla. Przy wiosce Nenba działa herbaciarnia i restauracja z prostym menu japońskim. Przy onsen Yurari (富士踏望の湯 ゆらり) mieści się restauracja z regionalnym menu. Pełniejsza oferta gastronomiczna dostępna jest w sąsiednim Kawaguchiko oraz przy jeziorze Yamanakako, gdzie przy zachodnim brzegu działa kilkanaście restauracji.
Gdzie spać w okolicach Saiko?
Przy Saiko działa kilka kempingów wzdłuż brzegu jeziora oraz kilka minshuku, czyli rodzinnych pensjonatów z tradycyjnym japońskim klimatem. Onsen resort Chobo-no-yu Yurari oferuje kąpiele termalne i noclegi. Kempingi przy zachodnim brzegu to jedna z najcichszych opcji spędzenia noclegu w całym regionie.
Jak dotrzeć do Saiko?
Ze stacji Kawaguchiko Zieloną Linią autobusów turystycznych (緑バス, Saiko Line) – ok. 30 minut, ok. 600–700 jenów. Autobus kursuje co ok. 30 minut. Samochodem z Kawaguchiko dojedziemy w ok. 15 minut.
Na miejscu własny transport jest wygodniejszy, bo odległości między jaskiniami, wioską Nenba i wschodnim brzegiem wynoszą kilka kilometrów. Rowery można wypożyczyć przy wiosce Nenba.
Najlepszy czas na odwiedziny Saiko
- Lato – jaskinie dają przyjemny chód nawet w największe upały. To najlepszy powód, by przyjechać właśnie w środku lata.
- Jesień (październik–połowa listopada) – koyo na Koyodai i widoki Fuji z pierwszym śniegiem na szczycie.
- Wiosna (maj) – kwitnące wiciokrzewy i azalie wzdłuż ścieżek leśnych.
⚠️ Zimą Jaskinia Nietoperzy Saiko jest zamknięta. Warto wówczas skupić się na Jaskini Lodowej Narusawa, która działa przez cały rok i jest wtedy szczególnie efektowna dzięki grubym warstwom naturalnego lodu.
