Pałac Doudleby nad Orlicí

W malowniczej miejscowości Doudleby nad Orlicí, położonej w czeskim regionie Hradec Králové nad brzegiem Divoké Orlice, wznosi się jeden z najcenniejszych renesansowych pałaców Czech. Ta niewielka rezydencja, choć mniej znana niż monumentalne zamki w Pradze czy Czeskim Krumlowie, zachwyca unikalną dekoracją sgraffitową pokrywającą fasady oraz bogatą historią sięgającą końca XVI wieku. Pałac od ponad czterech stuleci, z niewielką przerwą w okresie komunizmu, pozostaje własnością jednego rodu szlacheckiego – Bubna z Litic. Ta niezwykła ciągłość nadaje wnętrzom autentyczny, rodzinny charakter, rzadko spotykany w czeskich zabytkach.

Historia pałacu

Historia pałacu sięga czasów średniowiecza, kiedy na tym miejscu stała niewielka twierdza należąca prawdopodobnie do członków plemienia Dulebów. Kluczowy moment w dziejach tego miejsca nastąpił w latach 1585-1590, gdy Mikołaj Starszy z Bubna postanowił wznieść tutaj swoją letnią rezydencję oraz siedzibę myśliwską. Do realizacji projektu sprowadzono włoskich architektów i rzemieślników, którzy nadali pałacowi charakterystyczny, południowy styl. Budowla powstała na planie kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem zamkniętym, co było typowe dla włoskiej architektury renesansowej.

Około 1630 roku pałac wzbogacono o arkadę dziedzińcową z toskańskimi kolumnami, która dodała mu elegancji i lekkości. Kolejne przebudowy nastąpiły w latach 1670-1690, gdy František Adam Bubna z Litic zdecydował się na wczesnobarokową modernizację. W tym czasie dobudowano między innymi charakterystyczny dach gontowy z ozdobnymi kominami, a we wnętrzach pojawiły się wspaniałe freski.

To, co wyróżnia pałac spośród innych czeskich rezydencji, to przede wszystkim zachowane dekoracje sgraffitowe. Ta renesansowa technika zdobnicza, polegająca na nakładaniu kolorowych warstw tynku i ich selektywnym zdrapywaniu, pokrywa nie tylko fasady, ale także kominy i szczyty budowli. Motywy roślinne i zwierzęce tworzą ornamentalne dywany, które nadają pałacowi niezwykły, niemal baśniowy wygląd. Odkrycie oryginalnych renesansowych sgraffito nastąpiło podczas prac rekonstrukcyjnych w 1960 roku. Wcześniej dekoracje te były ukryte pod nowszymi warstwami tynku.

Ród Bubnów z Litic był właścicielem pałacu od 1562 roku, z przerwą w latach 1809-1815, gdy majątek czasowo przeszedł w inne ręce. Po odzyskaniu pałacu rodzina zachowała go do 1948 roku, gdy obiekt został upaństwowiony przez komunistyczne władze Czechosłowacji. Po upadku komunizmu w 1993 roku obiekt zwrócono Eleanorze Dujka z domu z Bubna-Litic. Od 2006 roku, po podziale rodzinnego majątku między rodzeństwo, właścicielką stała się bezpośrednia dziedziczka rodu Eleonora Dujková, a obecnie zarządza nim jej syn Petr Dujka. Po zakończeniu prac restauracyjnych w 1971 roku pałac Doudleby nad Orlicí został otwarty dla publiczności.

Co warto zobaczyć

Pałac w Doudlebach nad Orlicí oferuje zwiedzającym niezwykłe połączenie historycznych wnętrz, zbiorów muzealnych oraz atrakcji dla rodzin z dziećmi. Komentowane wycieczki, trwające około 50 minut, prowadzone są w języku czeskim, a dla grup zorganizowanych dostępne są również wycieczki w języku angielskim i niemieckim po wcześniejszym uzgodnieniu. Oprócz samego pałacu można zwiedzić muzeum przyrodnicze i odwiedzić minizoo.

Wnętrza pałacowe

Zwiedzanie pałacowych komnat to prawdziwa uczta dla miłośników sztuki i historii. W sali reprezentacyjnej i jadalniach można podziwiać oryginalne meble oraz bogato zdobiące sufity freski przedstawiające mitologiczne sceny, takie jak Sąd Parysa czy wesele króla Peleusa z boginią Thetydą. Szczególną uwagę zwraca Sala Lustrzana, którą od lat wybierają pary młode pragnące uświetnić swój ślub w prawdziwie bajkowej scenerii.

Pałacowa kaplica kryje jedną z największych barokowych kolekcji figur Madonny, wszystkie ozdobione oryginalnymi złoconymi ramami. To miejsce wyjątkowe pod względem duchowym i artystycznym, które nadal pełni funkcję sakralną podczas uroczystości rodzinnych. We wnętrzach zachowały się także malowidła sufitowe z emblematami – ukrytymi zagadkami filozoficznymi, które bawiły i intrygowały dawnych właścicieli.

Niektóre z fresków przedstawiają boginię Ziemi z dziećmi czy historię Persefony, łącząc w sobie elementy mitologii greckiej z renesansową symboliką. Podziwiać można również wczesnobarokowy piec kaflowy, woskową figurę Ferdynanda Bubna z Litic oraz zbiory porcelany, obrazów i koronek pochodzących nie tylko z Czech, ale także z Belgii i Francji. Cztery komnaty poświęcone są wystawie przedmiotów toaletowych, dokumentującej historię higieny od XVI do XX wieku. Nie brakuje też wspaniałych gobelinów europejskich z XVI-XVIII wieku.

Muzeum Przyrodnicze, Wsi i Trampingu

Pałacowy kompleks to znacznie więcej niż tylko historyczna rezydencja. W dawnym spichlerzu mieści się obecnie Muzeum Przyrodnicze, Wsi i Trampingu, które oferuje bogate zbiory przyrodnicze. Zwiedzający mogą podziwiać setki eksponatów motyli, ptaków, ryb i owadów oraz oryginalne dioramy przedstawiające dziką zwierzynę w naturalnym środowisku. Osobne ekspozycje poświęcone są życiu na wsi i dawnym rzemiosłom. Zrekonstruowane maszyny rolnicze, narzędzia rzemieślnicze, historyczne lalki i kostiumy oraz ręcznie pisana książka kucharska z pałacowej kuchni przenoszą odwiedzających w czasy, gdy życie na wsi wyglądało zupełnie inaczej. Wyjątkowym eksponatem jest trzymetrowy model „Rok na wsi” wykonany z liści kukurydzianych, który przedstawia ludowe tradycje i zwyczaje przez cały rok. Model powstał specjalnie dla doudlebskiego pałacu i składa się z prawie 130 figurek oraz 33 zwierząt.

Babiččin Dvoreček

Dla rodzin z dziećmi największą atrakcją jest bezpłatnie dostępny Babiččin Dvoreček – rodzaj minizoo, w którym dzieci mogą poznać zwierzęta dawniej spotykane na wiejskich gospodarstwach. Spotkać tutaj można gęsi i kaczki, owce, świnie, osły, a nawet lamę. Choć karmienie zwierząt jest zabronione, można je głaskać i fotografować, co sprawia radość najmłodszym. Do puszki można wrzucić dobrowolną wpłatę, która przeznaczana jest na karmienie zwierzątek. Babiččin Dvoreček znajduje się na lewo od głównej bramy, przy nowo zrekonstruowanym spichlerzu.

Informacje praktyczne

Dane adresowe

Zámek Doudleby nad Orlicí
Zámek 1
517 42 Doudleby nad Orlicí
Czechy

Tel: +420 494 383 420
E-mail: info@zamek-doudleby.cz
Strona internetowa: www.zamek-doudleby.cz

Ceny biletów

Zwiedzanie pałacu odbywa się w ramach komentowanych wycieczek. W kasie można zapłacić zarówno gotówką, jak i kartą.

Dodatkowe informacje:

• Muzeum Przyrodnicze można zwiedzać niezależnie od zwiedzania pałacu
• Ceny w PLN są orientacyjne, przeliczone według kursu 1 CZK = 0,17 PLN

Godziny otwarcia

Muzeum Przyrodnicze:

Dodatkowe informacje:

• Pałac otwarty również w Wielki Piątek i Poniedziałek Wielkanocny
• Ostatnia wycieczka rozpoczyna się godzinę przed zamknięciem
• Park pałacowy i Babiččin Dvoreček dostępne zgodnie z godzinami otwarcia pałacu

Jak dojechać

Lokalizacja

Pałac w Doudlebach nad Orlicí znajduje się około 6 kilometrów na południe od miasta Rychnov nad Kněžnou i 31 kilometrów na wschód od Hradec Králové. Dojazd do pałacu jest bardzo wygodny zarówno środkami komunikacji publicznej, jak i samochodem.

Pociągiem

Doudleby nad Orlicí leżą na linii kolejowej numer 021, co zapewnia doskonałe połączenie kolejowe. Z Pragi do Hradec Králové kursują bezpośrednie pociągi pospieszne, a stamtąd można dojechać bezpośrednio do Doudleb. Stacja kolejowa znajduje się zaledwie 400 metrów od pałacu. Trasa kolejowa prowadzi również przez Letohrad, co daje alternatywne połączenie z innych kierunków, a przy okazji daje możliwość zwiedzenia pałacu Letohrad.

Autobusem

Przystanek autobusowy znajduje się jeszcze bliżej pałacu – niecałe 100 metrów od bramy głównej. Autobusy kursują regularnie do Vamberku, Rychnova nad Kněžnou, Kostelce nad Orlicí, a także do Ústí nad Orlicí i Czeskiej Třebovej.

Samochodem

Dla osób podróżujących samochodem przy pałacu dostępny jest bezpłatny parking, który pomieści również autobusy turystyczne. Pałac położony jest niedaleko głównej drogi, więc dotarcie jest bardzo proste.

Rowerem

Miłośnicy jazdy na rowerze mogą skorzystać z Zámecká cyklotrasa – wygodnej trasy rowerowej łączącej pałace w Doudlebach, Kostelcu nad Orlicí i Častolovicach. Z Kostelca nad Orlicí do Potštejna przez Doudleby przebiega również oznakowana ścieżka turystyczna, a tuż obok pałacu wiedzie szlak turystyczny.