W tym artykule
Schronisko Cyrla znajduje się na wysokości 844 metrów nad poziomem morza na południowych zboczach Makowicy w Beskidzie Sądeckim. Obiekt powstał w wyniku przekształcenia opuszczonego gospodarstwa rolnego w prywatne schronisko górskie. Zarządzane przez rodzinę Świcarz, dawnych opiekunów schroniska na Hali Łabowskiej, oferuje różnorodne możliwości noclegowe od miejsc w dormitoriach zbiorowych po pokoje prywatne z łazienkami.
Schronisko stanowi ważny punkt na trasie Głównego Szlaku Beskidzkiego i służy jako baza wypadowa na pobliskie szczyty, w tym Makowicę (948 m) i Radziejową będącą częścią Korony Gór Polski. Obiekt wyróżnia się domową kuchnią w której serwowana jest lokalną kiełbasa po Łabowsku oraz atmosferą sprzyjającą integracji. Dzięki zrównoważonemu rozwojowi, zaangażowaniu społeczności lokalnej i trosce o środowisko naturalne, Cyrla stanowi wzorcowy model dla prywatnych schronisk górskich w polskich Karpatach.
Historia schroniska
Początki schroniska sięgają 1999 roku, kiedy Irena i Jacek Świcarz odkryli opuszczone gospodarstwo na Polanie Cyrla. Budynek znajdował się w ruinie, bez bieżącej wody, z rozpadającymi się budynkami gospodarczymi. Pierwszym krokiem było utworzenie skromnego punktu gastronomicznego w ramach starej chałupy, oferującego podstawowe posiłki turystom przemierzającym czerwony szlak Głównego Szlaku Beskidzkiego.
Do 2003 roku obiekt przekształcono w oficjalne schronisko górskie pod nazwą Chata Górska Cyrla. Oryginalny drewniany budynek został wzmocniony, dodano pomieszczenia noclegowe oraz wspólne przestrzenie jak kuchnia, jadalnia z kominkiem i bloki sanitarne. Kluczowy moment rozwoju nastąpił między 2009 a 2010 rokiem, gdy dobudowano nowoczesny aneks z dodatkowymi pokojami i łazienkami, podnosząc standard do poziomu małego hotelu górskiego.
Obecnie schronisko prowadzi druga generacja rodziny Świcarz, która wprowadziła cyfrowe systemy rezerwacji, obecność online i partnerstwa z lokalnymi platformami turystycznymi. Inwestycje w ogrzewanie, zaopatrzenie w wodę i odnawialne źródła energii zwiększyły zrównoważoność operacyjną. Mimo modernizacji zarządzający pozostają wierni tradycyjnej góralskiej gościnności, o czym świadczy nacisk na domowe posiłki przygotowywane przez Irenę, pieszczotliwie zwaną „Ciotką”.
Położenie
Schronisko położone jest na południowym zboczu Makowicy w Paśmie Jaworzyny Krynickiej, które stanowi naturalną barierę między doliną Popradu na zachodzie a kotliną Krynica-Zdrój na wschodzie. Obiekt leży około 1,5 godziny marszu czerwonym Głównym Szlakiem Beskidzkim od Rytra i około 6 godzin od Krynica-Zdrój.
Na wysokości 844 metrów nad poziomem morza schronisko zajmuje strefę przejściową między piętrami submontannym a montannym, charakteryzującą się łagodnymi nachyleniami i trawiaste polany. Rzeźba terenu wokół schroniska obejmuje łagodne zbocza wznoszące się ku szczytowi Makowicy oraz korytarze schodzące w stronę Polany Kretówki, znanej z widoków na zachód słońca nad Doliną Popradu.
Autorstwa Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10909433
Warunki klimatyczne odzwierciedlają umiarkowany reżim górski ze średnimi rocznymi temperaturami około 6°C i opadami przekraczającymi 1100 mm rocznie. Otaczające lasy to charakterystyczne karpackie gatunki jak buk europejski, jodła pospolita i świerk pospolity, które przechodzą w otwarte łąki gdzie kwitnie endemiczna flora subalpejska.
Infrastruktura i udogodnienia
Schronisko Cyrla oferuje około 38 łóżek rozmieszczonych w dziewięciu pokojach o unikalnych nazwach w budynku głównym oraz w przyległej drewnianej chacie. Główny budynek mieści pokoje z łazienkami jak Dzwonkówka dla dwóch osób z podwójnym łóżkiem, Runek dla dwóch osób oraz Makowica dla rodzin z czterema do pięciu miejsc wyposażoną w łóżko małżeńskie i piętrowe.
Goście szukający tańszego noclegu mogą wybrać dormitorium Pieczara dla dwóch do trzech osób z łóżkami piętrownymi lub Sikornik będący dormitorium dziesięcioosobowym składającym się wyłącznie z materacy na podłodze. Wolnostojąca chata zlokalizowana około 70 metrów od głównego budynku zawiera dwa łóżka małżeńskie i jedno pojedyncze, jest ogrzewana ale nie posiada urządzeń sanitarnych.
Sercem schroniska jest wspólna jadalnia z kamiennym kominkiem, który zapewnia ciepło i stanowi centrum wieczornych spotkań. Irena „Ciotka” Świcarz serwuje tutaj tradycyjne góralskie potrawy jak kiełbasa po Łabowsku, świeże zupy i domowe ciasta. Plany żywieniowe można ustalić z wyprzedzeniem, obejmując zazwyczaj śniadania i kolacje w formie bufetu z lokalnych składników.
Schronisko zapewnia całoroczną dostępność przez utrzymywane drogi leśne i oznakowanie szlaków, z możliwością zorganizowania transportu terenowego z Rytra dla gości z ograniczeniami ruchowymi. Obiekt wyposażony jest w centralne ogrzewanie, niezawodne zasilanie elektryczne i całodobowy dostęp do zimnej i ciepłej bieżącej wody.
Atrakcje turystyczne
Położenie schroniska gwarantuje dostęp do najciekawszych partii Beskidu Sądeckiego. Stąd można wyruszyć na Makowicę (948 m), której szczyt znajduje się w niewielkiej odległości od obiektu. Głównym celem dla ambitnych turystów jest Radziejowa (1266 m), najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego i jeden z obiektów Korony Gór Polski, dostępny w około 5,5 godziny marszu w obie strony.
Popularne pętle turystyczne rozpoczynają się w Cyrli i prowadzą czerwonym szlakiem na wschód do Pisanej Hali, następnie żółtym szlakiem do Piwniczna-Zdrój, a powrót niebieskim szlakiem wzdłuż Popradu i przez Polanę Kretówki, pokrywając około 18,5 kilometra w 6 godzin. Inna ulubiona trasa schodzi z Cyrli do Suchej Strugi, przekracza Poprad niebieskim szlakiem i wznosi się do Podmakowicy żółtymi znakami przed zamknięciem pętli czerwonym szlakiem, obejmując 14 kilometrów w około 3 godziny i 40 minut.
Zimą okolice przyciągają amatorów narciarstwa turowego i turystyki rakietowej. Ośnieżone połoniny, mroźne powietrze i spektakularne widoki bez tłumów turystów tworzą zupełnie inny krajobraz. Schronisko zapewnia doskonałą bazę zarówno dla jednodniowych wycieczek, jak i jako punkt noclegowy podczas dłuższych wędrówek między schroniskami.
Szlaki turystyczne
| Kolor szlaku | Przebieg |
|---|---|
| Czerwony | Rytro – Schronisko Cyrla – Hala Łabowska (Główny Szlak Beskidzki, 3,3 km od Rytra, czas przejścia 1h 45min) |
| Żółty | Życzanów – Schronisko Cyrla (5,4 km, czas przejścia 1h 45min) |
| Niebieski | Barcice – Polana Kretówki – Schronisko Cyrla (10,9 km, czas przejścia 4h 15min) |
| Niebieski/Czerwony | Krynica-Zdrój – Poręba Mała – Schronisko Cyrla (12,6 km, czas przejścia 4h 15min) |
Informacje praktyczne
Schronisko Cyrla znajduje się na Polanie Cyrla w gminie Rytro w Beskidzie Sądeckim. Obiekt leży przy czerwonym szlaku Głównego Szlaku Beskidzkiego łączącego Rytro z Halą Łabowską.
Dojazd samochodem prowadzi przez Rytro, gdzie należy pozostawić pojazd na parkingu przy początku szlaku. Z Rytra czerwonym szlakiem do schroniska jest 3,3 kilometra, które można pokonać w około 1 godzinę i 45 minut łagodnej wspinaczki przez lasy bukowe i jodłowe z okresowymi polanami.
Alternatywne trasy obejmują żółty szlak ze wsi Życzanów (5,4 km, 1h 45min), niebieski szlak z Barcic przez Polanę Kretówki (10,9 km, 4h 15min) oraz połączenie niebieskiego i czerwonego szlaku z Krynica-Zdrój przez dolinę Poręby Małej (12,6 km, 4h 15min). Wszystkie trasy są dobrze oznakowane i dostępne dla turystów o różnym poziomie doświadczenia.