Głuchołazy

Miasto powstało w XIII w. jako warowna osada graniczna. Pierwsza nazwa osady później miasta brzmiała Kozia Szyja (niem. ZiegenHals). W początkowym okresie istnienia miasta jego mieszkańcy trudnili się głównie wydobywaniem złota.

Do dziś znajduje się tutaj wiele szybów i sztolni (np. sztolnia przy promenadzie spacerowej wzdłuż rzeki Białej Głuchołaskiej).

Wydobywane w okolicy złoto przyczyniło się do szybkiego rozwoju miasta, które stało się stolicą okręgu, a podporządkowani wójtowi osiedleńcy z terenów dzisiejszych Niemiec zakładali w pobliżu nowe wsie. W czasie rozkwitu miasta dobrze rozwijały się również wszelkie rzemiosła, a właściciele domów w mieście mieli dodatkowo przywilej warzenia piwa i jego sprzedaży. Na początku XVI wieku zaczęły w mieście powstawać murowane kamienice, a w 1552 roku w rynku stanął renesansowy ratusz. Wybrukowano wówczas miejskie ulice. Działania militarne wojny trzydziestoletniej oraz wojen śląskich i napoleońskich ominęły Głuchołazy, jednak ciągłe przemarsze i stacjonowanie wojsk wyniszczyło miasto.

Miasto odżyło w drugiej połowie XIX wieku, zwłaszcza po wybudowaniu w 1875 roku linii kolejowej. Połączyła ona Nysę z Opawą, a od roku 1888 także z Wiedniem i Pragą. W mieście powstały wówczas liczne zakłady przemysłowe. Nastąpił również szybki rozwój części zdrojowej Głuchołaz, która stała się znanym na Śląsku uzdrowiskiem z licznymi sanatoriami, domami wczasowymi i pensjonatami. W tutejszych sanatoriach stosowano zabiegi wodolecznictwa. Leczono też miazgą drzewną. Jeszcze w okresie międzywojennym Głuchołazy były znaną miejscowością wczasową.

Ruiny kościoła w Głuchołazach
fot. Arcaion, pixabay

 

Wojny światowe nie poczyniły miastu większych szkód. Centrum miasta zachowało zabytkowy układ urbanistyczny, przetrwało wiele zabytkowych obiektów architektury. Głuchołazy to dziś blisko osiemset letnie miasto, w którym obejrzeć można sporo dobrze zachowanych zabytków, np.: fragmenty obwarowań miejskich z XIV – XVI wieku, wieża Bramy Górnej (XIV w.), kościół parafialny p.w. św. Wawrzyńca z dobrze zachowanym wczesno gotyckim, ostrołukowym portalem. Jest to jeden z najstarszych tego typu zabytków w Polsce.

  Pałac w Mosznej: Perła Polskiej Architektury

Uroku miastu dodają dobrze zachowane dziewiętnastowieczne kamieniczki oraz szachownicowy układ urbanistyczny miasta z obszernym, pełnym zieleni rynkiem. W pobliżu Głuchołaz znajduje się wiele reliktów przeszłości związanych z eksploatacją złóż złota. Są to stare szyby, sztolnie i wyrobiska, pochodzące z XIII wieku. Dzień dzisiejszy Głuchołaz to przede wszystkim szybko rozwijająca się turystyka. Przepiękne, górzyste tereny z bogatą często unikatową florą i fauną, czyste, zdrowe powietrze, wiele zabytków architektury, a także przygraniczne położenie i bliskość z jednej strony jezior Nyskiego i Otmuchowskiego, z drugiej zaś pasma Jeseników tworzą z gminy centrum turystyczne Południowej Opolszczyzny.

Dobrze rozwinięta baza noclegowa (4,5 tys. Miejsc noclegowych), gęsta sieć różnych szlaków turystycznych oraz malowniczo położone leśne kąpieliska sprawiają, że w okolicy Głuchołaz można naprawdę dobrze i aktywnie wypocząć. Ponadto lokalizacja pięciu przejść granicznych sprawia, że gmina jest ważnym, przygranicznym węzłem komunikacyjnym.