Neogotycki Pałac Sulisław

Neogotycki pałac w Sulisławiu, wpisany do rejestru zabytków, stanowi wyjątkowy przykład architektonicznego dziedzictwa na Opolszczyźnie. Ta historyczna rezydencja, przekształcona obecnie w luksusowy kompleks hotelowy i muzeum, łączy w sobie wielowiekową tradycję z nowoczesnymi funkcjami. Obiekt zachwyca nie tylko swoją bryłą i otaczającym parkiem, ale również bogatymi kolekcjami sztuki zgromadzonymi wewnątrz, wśród których szczególne miejsce zajmuje unikatowy zbiór porcelany.

Historia pałacu

Historia zabytkowego pałacu we wsi Sulisław sięga średniowiecza i wiąże się z zakonem templariuszy. Początki obecnego obiektu datuje się na XVII wiek, dokładnie na rok 1688. Obiekt zapisał się w historii regionu poprzez znamienitych właścicieli, wśród których znajdował się między innymi cesarz Wilhelm I. Istotny rozdział w dziejach pałacu nastąpił w 1888 roku, gdy jego właścicielem został Hans Karl Hrabia von Schaffgotsch, syn właściciela pałacu w Kopicach, który przebudował rezydencję w stylu neogotyckim. W 1909 roku obiekt przeszedł w dzierżawę Henryka (Harry’ego) Schaffgotscha, a w 1915 roku został sprzedany hrabiemu Johannesowi von Franken-Sierstorpff, posiadaczowi fideikomisu Jędrzejów.

Po II wojnie światowej pałac przejęła polska administracja państwowa. Częste zmiany zarządców przyczyniły się do postępującej degradacji obiektu, który od 1966 roku pozostawał opuszczony. W 1978 roku przejęło go Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a obecnie jest własnością Jerzego Bary.

Wejście do Pałacu Sulisław
Wejście do Pałacu Sulisław, fot. Opolska Regionalna Organizacja Turystyczna

Przełom w historii niszczejącego od 2000 roku pałacu nastąpił w 2006 roku, gdy obiekt wraz z folwarkiem i parkiem zakupiło warszawskie Towarzystwo Inwestycyjne BTA. Po gruntownej renowacji pałac został otwarty w 2012 roku jako pięciogwiazdkowy hotel z centrum spa i restauracją. W 2014 roku zakończono również restaurację folwarku, który podobnie zaadaptowano na cele hotelowe i gastronomiczne. Hotel „Pałac Sulisław” należy do organizacji Hotele Historyczne w Polsce, a w obiekcie działa również Centrum Jogi i Ajurwedy.

Pałac w Sulisławiu wraz z parkiem został wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków – sam budynek pod numerem A-2025 z 2 maja 1977 roku, a otaczający go park pod numerem A-76/83 z 1 sierpnia 1983 roku.

Muzeum Zamek Sulisław

W odrestaurowanym kompleksie pałacowym funkcjonuje obecnie muzeum z imponującymi zbiorami. Placówka posiada kilka stałych ekspozycji prezentujących bogate kolekcje, a także organizuje wystawy czasowe oraz wydarzenia kulturalne. Zbiory muzeum systematycznie się powiększają, a każda z kolekcji przechodzi proces renowacji i opracowania merytorycznego.

Kolekcja Porcelany Tułowickiej

Najważniejszy dział muzeum stanowi Kolekcja Porcelany, w której prym wiodą wyroby z Tułowic. Porcelana tułowicka, produkowana od końca XIX wieku do zakończenia II wojny światowej, wyróżniała się najwyższą jakością i wyjątkowym kunsztem wykonania.

Kolekcja porcelany w Muzeum Pałac Sulisław
Kolekcja porcelany w Muzeum Pałac Sulisław, fot. Opolska Regionalna Organizacja Turystyczna

Manufaktura w Tułowicach (dawniej Tillowitz) koło Opola istniała od 1804 roku jako fabryka kamionki i fajansu, a w latach czterdziestych XIX wieku rozpoczęła również produkcję porcelany. Po likwidacji przedsiębiorstwa około 1865 roku, kupiec Reinhold Schlegelmilch wybudował w 1869 roku nowy zakład, korzystając ze znacznego wsparcia finansowego śląskich przemysłowców. Fabryka produkowała luksusową porcelanę stołową o najwyższej jakości, sprzedawaną głównie do Ameryki, Anglii i Francji.

Do 1945 roku wyroby znakowano niemiecką nazwą Tułowic – Tillowitz. Po przejęciu zakładu przez polską administrację, wykończono jedynie pozostałe zapasy półfabrykatów porcelanowych, a następnie przestawiono produkcję na porcelit stołowy. Najstarszym znakiem fabrycznym Tułowic była tarcza herbowa. Najbardziej ceniona materialnie i jakościowo porcelana tułowicka była produkowana do 1946 roku. Po upadku PRL-u, w 1991 roku fabrykę sprywatyzowano, a obecna firma działa pod nazwą Ceramika Tułowice.

Kolekcja Porcelany Miśnieńskiej

Szczególnym rarytasem w zbiorach muzeum są wyroby pierwszej europejskiej manufaktury porcelany w Miśni. Została ona założona w 1710 roku przez króla Augusta II Mocnego, zafascynowanego porcelaną, który postanowił odkryć tajniki jej produkcji. Manufaktura powstała pod oficjalną nazwą Królewsko-Polska i Elektorsko-Saska Manufaktura Porcelany (niem. Königlich-Polnische und Kurfürstlich-Sächsische Porzellan-Manufaktur).

Warto podkreślić, że była to również polska porcelana miśnieńska, co czyni Polskę współdziedzicem tradycji pierwszej europejskiej porcelany. Eksponaty z Miśni prezentowane w sulisławskim muzeum stanowią doskonały przykład kunsztu ceramicznego, który zrewolucjonizował europejskie rzemiosło artystyczne XVIII wieku.

Kolekcja Portretów i Obrazów

Muzeum prezentuje interesującą Kolekcję Portretów oprawionych w złote ramy, głównie z XIX wieku, choć niektóre pochodzą z XVIII stulecia. Ekspozycja ta mieści się w rozległym korytarzu prowadzącym do Sali Kongresowej, a liczne dzieła malarskie zdobią również pozostałe pomieszczenia pałacu.

Portrety przedstawiają wizerunki dostojnych mężczyzn i kobiet spoglądających na gości pałacu, a pozostałe obrazy ukazują naturę, muzykę i człowieka. W bocznej Sali przy Galerii Portretów znajdują się „Portrety Morza” przedstawiające żywioł wody, statki, jachty i łodzie płynące na wzburzonych wodach mórz i oceanów. Ta część kolekcji ma dedykowane specjalne pomieszczenie.

Kolekcja Zegarów

Stałą ekspozycję stanowi również systematycznie rozbudowywana Kolekcja Zegarów znajdująca się w Sali Kolumnowej dawnego folwarku. Ta wyjątkowa sala to dawne stajnie z monumentalnymi kamiennymi kolumnami i oryginalnym łukowym sklepieniem wykonanym z tradycyjnej cegły.

Kolekcja obejmuje 12 zegarów stojących, z czego 9 znajduje się w tejże Sali, a pozostałe stanowią wyposażenie wnętrz pałacu. Zegary pochodzą z okresu XVII-XX wieku, zarówno z Polski, jak i z innych krajów Europy. Zbiór ten jest systematycznie rozbudowywany, co świadczy o zaangażowaniu właścicieli w dalszy rozwój kolekcji muzealnych.

Działalność kulturalna

Działalność muzeum nie ogranicza się do ekspozycji stałych. Organizowane są również wystawy czasowe obejmujące różne dziedziny sztuki i epoki, a także spotkania autorskie z wyjątkowymi gośćmi z całego świata. Wystawy czasowe, jak i Galerie Jednego Obrazu stanowią istotny obszar działalności placówki.

Wnętrza pałacu
Wnętrza pałacu, fot. Opolska Regionalna Organizacja Turystyczna

Muzeum organizuje również koncerty, przede wszystkim muzyki polskiej Józefa Elsnera i muzyki barokowej Silviusa Leopolda Weissa – wybitnych kompozytorów urodzonych w pobliskim Grodkowie, czyli gminie, na której terenie znajduje się placówka. Dzięki tej działalności pałac stał się ważnym ośrodkiem kultywowania lokalnych tradycji muzycznych i promocji dziedzictwa kulturowego regionu.

Informacje praktyczne

Dan adresowe

Pałac Sulisław
ul. Sulisław 24, 49-200 Grodków

Ceny biletów

Rodzaj biletu Cena biletu
Bilet normalny (zwiedzanie Kompleksu Pałacowo-Parkowego) 40 zł

Dodatkowe informacje

  • Zwiedzanie obejmuje wstęp do całego Kompleksu Pałacowo-Parkowego, czyli wszystkie kolekcje (czasowe i stałe), Pałac Sulisław, Sala Kolumnowa, Sala Kongresowa
  • Zwiedzanie możliwe w piątki, soboty i niedziele od 10:00 do 17:00 (ostatnie wejście).

Łączą nas zamki i pałace. Baner informacyjny na temat projektu Interreg