Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie

Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie, pierwotnie otwarty 19 czerwca 1927 roku jako Muzeum Kurpiowskie, jest jednym z dwóch najstarszych muzeów budownictwa ludowego w Polsce. Jego kolekcja, licząca około 3000 eksponatów, głównie pochodziła z zasobów prywatnych Adama Chętnika i związana była z Kurpiowską Puszczą Zieloną.

Podczas drugiej wojny światowej, Muzeum, podobnie jak cały Nowogród, uległo zniszczeniu. Ocalały jedynie dwa odrzynki pni kilkusetletnich drzew bartnych oraz brama z kłód sosnowych, która stanowiła wejście do ówczesnego Muzeum od strony rzeki.

Proces odbudowy skansenu rozpoczął się w 1956 roku, kiedy to po zamknięciu Wystawy Rolniczej w Łomży przeniesiono do Nowogrodu rekonstrukcję zagrody kurpiowskiej. W 1958 roku zagrodę udostępniono zwiedzającym, a w październiku 1963 roku otwarto dział bartniczo-pszczelarski. Dzięki przekazaniu muzeum w latach 60-tych przez Miejską Radę Narodową w Nowogrodzie wzgórza Ziemowita, skansen mógł kontynuować swoją rozbudowę i rozwijać się. Obecnie na obszarze o powierzchni około 3,5 ha znajduje się 23 budynki mieszkalne i gospodarcze wraz z odpowiednim wyposażeniem oraz kilkadziesiąt obiektów tzw. małej architektury, takie jak barcie, kapliczki, studnie czy brogi. Wszystkie te budynki są konstrukcji zrębowej i pochodzą z okresu od końca XVIII wieku do I połowy XX wieku, pochodzące z terenu Kurpiowskiej Puszczy Zielonej.

Skansen Kurpiowski to nie tylko zbiór budynków i eksponatów, to także miejsce, gdzie można zanurzyć się w specyficzną, tradycyjną kulturę ludową Kurpiów. Można podziwiać charakterystyczne kurpiowskie chaty z ozdobnymi szczytami, śparogami, nadokiennikami, a także budynki gospodarcze, takie jak spichlerze z podcieniami, stojące na kamieniach czy „grzybki”. Te struktury reprezentują niemalże klasyczne formy drewnianego budownictwa ludowego.

W okresie letnim na terenie Skansenu odbywają się różnego rodzaju imprezy folklorystyczne, które pozwalają zwiedzającym poznać bogatą kulturę kurpiowszczyzny. Skansen Kurpiowski położony jest na wysokiej skarpie nadnarwiańskiej, w miejscu, gdzie Narwia wpływa do Narewu. Ze Wzgórza Ziemowita, które kryje resztki średniowiecznego zamku, rozciąga się wspaniała panorama na Kurpiowską Puszczę Zieloną.

  Twierdza w Osowcu

Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie to miejsce, gdzie historia i tradycja Kurpiów ożywają, pozwalając odwiedzającym na wspaniałą podróż w czasie i przestrzeni.