W tym artykule
Polska branża turystyczna przeszła znaczącą transformację od początku lat 90. XX wieku. W Polsce w ciągu trzech ostatnich dekad z niewielkich, często rodzinnych przedsiębiorstw wyrosły prężnie działające biura podróży obsługujące miliony klientów rocznie. Cztery największe biura turystyczne działające na rodzimym rynku usług turystycznych kontrolują aż 80% wszystkich przychodów na rynku turystyki wyjazdowej oraz obsługują 75% klientów.
Ewolucja branży odzwierciedla także zmiany w preferencjach polskich turystów. Zmiany na rynku turystycznym odzwierciedlają rosnące możliwości finansowe Polaków i ich chęć poznawania świata. Biura podróży musiały nadążać za tymi zmianami, rozwijając ofertę i dostosowując się do nowych technologii oraz sposobów rezerwacji online. Obecnie polski rynek turystyczny generuje dziesiątki miliardów złotych rocznych obrotów, a największe firmy obsługują łącznie kilka milionów klientów rocznie. Branża stała się jednym z ważnych sektorów polskiej gospodarki, zatrudniającym tysiące specjalistów i współpracującym z setkami hoteli oraz przewoźników na całym świecie.
Itaka. Najstarsze biuro w Polsce
Itaka rozpoczęła działalność w 1989 roku z inicjatywy Mariusza Jańczuka i Leszka Szagdaja, którzy poznali się podczas pracy zarobkowej w Niemczech. Początkowo firma organizowała wyjazdy po samochody do Holandii, a pierwszy zakontraktowany hotel to 2-gwiazdkowy Nordic w Rimini we Włoszech.
Obecnie Itaka jest niepodważalnym liderem polskiego rynku. W 2024 roku osiągnęła przychody na poziomie 6,62 miliarda złotych, z czego, aż 4,64 miliarda na sprzedaży produktów turystycznych w Polsce. Łącznie Itaka obsłużyła 1,69 miliona klientów, w tym 1,15 miliona krajowych. Biuro posiada około 200 salonów firmowych i ponad 1000 agencyjnych.
Główną specjalizacją Itaki jest akwen Morza Śródziemnego, oferując wyjazdy do Turcji, Grecji, Włoch, na Wyspy Kanaryjskie i Półwysep Iberyjski. Firma organizuje wczasy i wycieczki objazdowe do ponad 100 krajów świata i rozwija działalność międzynarodową w Czechach, na Słowacji, Litwie, Łotwie, Estonii i Węgrzech.
Warto zaznaczyć, że Itaka jest najstarszym, polskim biurem podróży. W przeciwieństwie do TUI, które jest częścią międzynarodowego koncernu z korzeniami sięgającymi 1923 roku, Itaka wyrosła z rodzimego rynku, co stanowi o jej unikalnej pozycji na polskim rynku turystycznym.
TUI. Własna sieć hoteli
TUI Poland rozpoczęło działalność w 1997 roku jako część największego niemieckiego koncernu turystycznego TUI AG. Niemiecka grupa ma korzenie sięgające 1923 roku, kiedy powstało przedsiębiorstwo Preussische Bergwerks- und Hütten-Aktiengesellschaft. Sama marka TUI powstała w 1968 roku.
W 2024 roku TUI Poland osiągnęło przychody 4,87 miliarda złotych i obsłużyło 1,37 miliona klientów, zajmując drugie miejsce na polskim rynku. Firma posiada 122 biura własne i oferuje szeroką gamę produktów turystycznych – od wycieczek czarterowych po krótkie wyjazdy weekendowe city breaki.
TUI wyróżnia się jako właściciel 288 hoteli z 172 tysiącami łóżek, będąc największym hotelarzem wakacyjnym w Europie. W Polsce firma jako pierwsza wprowadził własny dział ochrony środowiska już w 1990 roku.
Rainbow Tours. Specjaliści od wycieczek objazdowych
Rainbow Tours rozpoczął działalność w 1990 roku, gdy Grzegorz Baszczyński, Sławomir Wiesławski, Mariusz Rejmanowski oraz Sławomir Wysmyk założyli Rainbow Polska, specializującą się w przewozie autokarowym do Londynu. W 1991 roku Remigiusz Talarek i Tomasz Czapla założyli spółkę Globtroter, która w 2000 roku została połączona z Rainbow Polska.
Rainbow jest jedynym touroperatorem notowanym na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie od 2007 roku. W 2024 roku osiągnął przychody 4,06 miliarda złotych i obsłużył 805 tysięcy klientów. Firma posiada ponad 100 własnych biur podróży w całym kraju i zatrudnia około 800 pracowników w centrali i oddziałach.
Główną specjalizacją Rainbow są wycieczki objazdowe. Firma oferuje wczasy oraz wycieczki objazdowe w ponad 100 miejscach na całym świecie.
Coral Travel Poland. Kierunek Turcja
Coral Travel Poland rozpoczęło działalność na polskim rynku w 1999 roku, początkowo funkcjonując pod nazwą Wezyr Holidays. Pod obecną marką działa od momentu połączenia dwóch marek Grupy OTI Holding: Wezyr Holidays i Coral Travel Poland.
Coral Travel jest absolutnym specjalistą na kierunku tureckim – około 40% wszystkich polskich turystów spędzających zorganizowane wakacje w Turcji to klienci tej firmy. W szczycie sezonu firma wykonuje codzienne loty do Turcji z 13 lotnisk w Polsce.
W 2024 roku Coral Travel osiągnęło przychody 3,21 miliarda złotych i obsłużyło 937 tysięcy klientów. Oprócz Turcji firma oferuje Grecję, Hiszpanię, Bułgarię, Egipt, Tunezję oraz kierunki egzotyczne: Dominikanę, Kubę, Tajlandię, Mauritius czy Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Coral Travel jest częścią międzynarodowego koncernu OTI Holding, który w ciągu 30 lat obsłużył 30 milionów klientów w 40 krajach świata.
Pozostali znaczący gracze na rynku
EXIM tours. Elastyczne planowanie wakacji
EXIM tours zapoczątkowało działalność w 1993 roku w Czechach, szybko wchodząc na polski rynek oraz rozwijając działalność na rynkach słowackim, węgierskim i rumuńskim. Firma została założona przez tunezyjskiego przedsiębiorcę Ferida Nasra. Od 2012 roku EXIM tours jest częścią niemieckiej grupy REWE Touristik, co zapewnia stabilną pozycję na rynku europejskim. Firma specjalizuje się w dynamicznym pakietowaniu, oferując klientom elastyczność w planowaniu wyjazdów wakacyjnych do Azji i Europy. W 2023 roku osiągnęła obroty 730 milionów złotych i obsłużyła 230 tysięcy klientów. Wartość sprzedaży za rok 2024 szacowany jest na około 1 miliarda złotych.
Grecos Holiday. Ekspert od Grecji
Grecos Holiday powstało w 2006 roku we współpracy Janusza Śmigielskiego, Alicji Skoczyńskiej i Wojtka Skoczyńskiego. Pierwsza wspólna oferta w 2005 roku była zorganizowana pod nazwą „Lato w grecji”. Grecos jest absolutnym specjalistą od Grecji, oferując największy wybór słonecznych greckich plaż i 17 greckich kierunków. W 2023 roku firma obsłużyła prawie 184 tysiące klientów, osiągając obroty około 680 milionów złotych.W roku 2024 obroty firmy wyniosły już około 899 milinów złotych.
Anex Tour Poland. Wschodząca gwiazda
Anex Tour Poland rozpoczął działalność na polskim rynku w 2015 roku jako Orex Travel. Firma jest częścią międzynarodowej grupy Anex Tourism Group, założonej w 1996 roku i działającej w 39 krajach.
W 2023 roku firma przeszła rebranding na Anex Tour Poland i odnotowała wzrost sprzedaży o 1286,9% w porównaniu z rokiem poprzednim, plasując się na piątym miejscu wśród polskich touroperatorów. Anex Tour specjalizuje się w oferowaniu lotów do Turcji w wyższych klasach Comfort i Business jako pierwszy touroperator w Polsce oferujący usługi w tej niszy. Brak jest oficjalnych danych o przychodach firmy za 2024 rok, ale według wypowiedzi przedstawicieli firmy, wartość sprzedaży w 2023 roku szacowano na około 600 milionów złotych. Firma odnotowała duży wzrost liczby klientów, a plany sprzedaży w 2024 roku zakładały obsłużenie nawet 400 tysięcy klientów.
Charakterystyka polskiego rynku turystycznego
Polski rynek biur podróży charakteryzuje się silną koncentracją i wyraźnym podziałem specjalizacji. Największe firmy mają wieloletnią historię i ustabilizowane pozycje rynkowe. Itaka dominuje jako lider krajowy, TUI Poland reprezentuje niemiecką jakość i standardy, Rainbow specjalizuje się w wycieczkach objazdowych, Coral Travel panuje w segmencie tureckim, EXIM tours oferuje elastyczne pakiety, Grecos jest ekspertem od Grecji, a Anex Tour dynamicznie rośnie dzięki nowoczesnemu podejściu do obsługi klienta.
Łączne przychody czterech największych firm przekraczają 18 miliardów złotych rocznie, co świadczy o skali i znaczeniu branży turystycznej w polskiej gospodarce.