Trasa Transfogaraska

Trasa Transfogaraska (rum. Transfăgărășan) to spektakularna i ceniona droga w Rumunii, przebiegająca przez góry Fogaraskie w Karpatach Południowych. Jest to jedna z najbardziej malowniczych tras w Europie, a zarazem jedna z najbardziej wymagających pod względem technicznym.

Droga Transfogaraska, oznaczona numerem DN7C ma długość około 90 kilometrów, choć niektóre źródła podają nawet 150 km, uwzględniając drogi dojazdowe i odcinki boczne. Droga przebiega przez przełęcz Fogaraska (Pasul Transfăgărășan) na wysokości 2042 metrów nad poziomem morza i łączy region Walachii z Transylwanią. Jest to druga co do wysokości droga w Rumunii, ustępując jedynie Transalpinie (DN67C).

Budowa drogi rozpoczęła się w 1970 roku za czasów Nicolae Ceaușescu, ówczesnego przywódcy komunistycznej Rumunii. Miała ona na celu zapewnienie szybkiego przejścia wojsk przez góry w przypadku inwazji sowieckiej. Droga została oficjalnie otwarta w 1974 roku, choć prace wykończeniowe trwały jeszcze przez kilka lat. Trasa Transfogaraska jest znana z ostrych zakrętów, stromych wzniesień i spektakularnych widoków. Pokonując drogę Transfogaraską można podziwiać zapierające dech w piersiach krajobrazy, w tym wodospad Bâlea, jezioro Bâlea oraz liczne skały, urwiska i doliny. Planując podróż drogą należy uwzględnić, że jest ona zamykana w miesiącach zimowych z powodu obfitych opadów śniegu i niebezpiecznych warunków drogowych. Zazwyczaj jest niedostępna dla zmotoryzowanych od końca października do początku czerwca. Zaleca się sprawdzenie aktualnych informacji na oficjalnej stronie Krajowego Przedsiębiorstwo Administracji Infrastruktury Drogowej (www.cnadnr.ro), zarządzanej przez Ministerstwo Transportu w Rumunii.

Droga Transfogaraska zyskała międzynarodową sławę, między innymi dzięki programowi motoryzacyjnemu „Top Gear” BBC, w którym została nazwana „najlepszą drogą na świecie”. Jest to popularne miejsce wśród turystów, motocyklistów i miłośników jazdy samochodem, poszukujących wyjątkowych wrażeń na jednej z najbardziej malowniczych tras świata.

Opis trasy Transfogaraskiej

Droga Transfogaraska, łącząca wieś Bascov niedaleko Pitești w regionie Muntenia z miejscowością Cârțișoara w Siedmiogrodzie, przebiega pomiędzy dwoma najwyższymi szczytami Rumunii: Moldoveanu i Negoiu. Droga prowadzi przez główny grzbiet Gór Fogaraskich, najwyższego pasma Karpat Południowych. Północny odcinek trasy jest szczególnie widowiskowy, oferując widoki, które zapierają dech w piersiach. Południowa część trasy również kryje w sobie atrakcje, w tym imponującą zaporę na rzece Argeș, która tworzy malownicze jezioro Vidraru. Tuż przy trasie znajduje się również Zamek Poenari, związany z postacią Włada Palownika, historycznego pierwowzoru Drakuli. Wzdłuż drogi dostępne są liczne hotele i schroniska, które zapewniają wygodne zakwaterowanie dla podróżnych.

Cała Trasa Transfogaraska to imponujące dzieło inżynierii, z 27 wiaduktami, 830 mostami i kilkoma tunelami, w tym najdłuższym tunelem w Rumunii o długości 884 metrów, zlokalizowanym na wysokości 2042 metrów nad poziomem morza. Jest to zarazem najwyżej położony fragment drogi.

Tunel Capra-Bâlea

Tunel Capra-Bâlea jest najdłuższym tunelem w Rumunii o długości 884 metrów (niektóre źródła podają 891 metrów). Powstanie tunelu w 1972 roku było możliwe dzięki poświęceniu górników oraz myśliwych specjalizujących się w alpinizmie. Przed przystąpieniem do właściwych prac, konieczne było usunięcie około 24 000 metrów sześciennych skał, co stanowiło ogromne wyzwanie logistyczne i inżynieryjne.

W trakcie budowy tunelu usunięto około 41 000 metrów sześciennych skał, wykorzystując do tego 20 ton trotylu. Prace odbywały się w ekstremalnych warunkach, a robotnikom często przeszkadzały lawiny blokujące wejście do tunelu.

Tunel ma 4,4 metra wysokości i 6-metrowy pas ruchu z 1-metrowym dojazdem bocznym, a także kilka wiat. Obecnie zgodnie z pierwotnym projektem tunel jest oświetlony, mimo że przez długi czas oświetlenie nie działało z uwagi na występujące problemy techniczne i usterki.

Wejście do tunelu jest możliwe przez duże bramy, które otwarte są wyłącznie w miesiącach letnich. Zimą bramy są zamykane i spawane, aby mogły wytrzymać duże różnice ciśnień między końcami tunelu oraz trudne warunki atmosferyczne. Poza godzinami otwarcia tunelu, dostęp możliwy jest przez drzwi dla pieszych zamontowane w bramach, o ile otwór tunelu nie jest zasypany śniegiem.

Most Stana

Most Stana wzniesiony został w latach 1968–1969 nad głębokim wąwozem rzeki Valea lui Stan. Powstał przed rozpoczęciem budowy drogi Transfogaraskiej, w związku z budową tamy Vidraru w trudno dostępnym, górskim terenie. Jego celem było umożliwienie transportu ciężkiego sprzętu i materiałów na plac budowy. Most, przecinający wąwóz i rzekę, zapewnił kluczowy dostęp do podnóża tamy.

Jest to żelbetowy wiadukt łukowy, harmonijnie wpisujący się w surowy górski krajobraz. Zaprojektowany z myślą o wytrzymałości, skutecznie spełniał swoje zadanie podczas budowy tamy, a po jej zakończeniu stał się częścią sieci dróg dojazdowych do jeziora Vidraru. Obecnie stanowi integralny element drogi prowadzącej do jednego z największych rumuńskich zbiorników wodnych.

Położony w malowniczym wąwozie Valea lui Stan, popularnym wśród turystów pieszych, most jest obecnie elementem lokalnej infrastruktury zapewniając dostęp do jednego z najbardziej spektakularnych miejsc w rumuńskich Karpatach.

Poarta Geniștilor (brama Genistów)

Brama Genistów to ostry fragment skały z tablicą pamiątkową o treści:

„W obliczu wielkich trudności genialne oddziały Armii Rumuńskiej otworzyły drogę Transfăgărășan w marcu 1971 roku. Na pamiątkę wydarzenia dzielni Geniści, którzy okazali się silniejsi od skały, nazwali to miejsce – Bramą Genistów.”

Pomnik znajduje się na odcinku Cabana Bâlea Cascada – Cascada Bâlea, na wysokości 1200 m n.p.m., i upamiętnia moment przebicia trudnego fragmentu skały. Żołnierz Constantin Defta, który otworzył drogę w tym rejonie, musiał zdemontować buldożer i transportować go kolejką linową. Odcinek w rejonie Poarta Geniștilor przez pewien czas funkcjonował jako jednopasmowy.

Atrakcje na trasie

Zapora Vidraru na rzece Argeș

Zlokalizowana w Górach Fogaraskich Zapora Vidraru na rzece Argeș to najwyższa zapora wodna w Rumunii. Wybudowana pomiędzy masywami Frunţii i Ghiţu, służy spiętrzeniu wody oraz produkcji energii elektrycznej w elektrowni wodnej znajdującej się u jej podstawy. Zaprojektowana przez Radu Prișcu, zapora ma 166,6 metra wysokości, a jej korona znajduje się na wysokości 834 metrów nad poziomem morza. Długość łuku korony wynosi 305 metrów, a grubość muru u podstawy to 25 metrów. Budowa zapory rozpoczęta w 1960 roku, trwała ponad 5 lat i wymagała wydobycia blisko 1,8 miliona metrów sześciennych skał oraz zużycia 930 tysięcy metrów sześciennych betonu.

Całkowita objętość zapory to 480 tysięcy metrów sześciennych. Wewnątrz konstrukcji znajduje się dziewięć poziomych korytarzy inspekcyjnych, a po koronie zapory przebiega droga. Realizacja projektu rozpoczęła się w 1960 roku i trwała nieco ponad 5 lat. W ramach realizowane inwestycji wydrążono 42 kilometry tuneli, wydobywając przy tym to blisko 1,8 miliona metrów sześciennych skał. Do wykonania zapory zużyto 930 tysięcy metrów sześciennych betonu.

Po ukończeniu, Zapora Vidraru zajmowała wysokie miejsca w rankingach najwyższych zapór wodnych na świecie – była piąta w Europie i dziewiąta na świecie. W 2019 roku zajmowała szesnaste miejsce w Europie. Elektrownia Wodna Vidraru dysponuje mocą 220 MW i jest w stanie wygenerować około 400 GWh energii elektrycznej rocznie.

Niedźwiedzie na trasie transfogaraskiej

Niewątpliwą atrakcją Trasy Transfogaraskiej jest możliwość spotkania niedźwiedzi brunatnych (ursus arctos) w ich naturalnych środowisku. Gęsto zalesione zbocza Gór Fogarskich, sprzyjające warunki siedliskowe dla tych zwierząt powodują, że w tej okolicy mieszka ich całkiem sporo. Warto jednak wiedzieć, że ich liczna obecność przy drodze jest wynikiem nieodpowiedzialnej turystyki, głównie za sprawą dokarmiania niedźwiedzi przez turystów. Mimo, że niedźwiedzie stanowią wielką atrakcję, to jednak dokarmianie niedźwiedzi jest zabronione i grożą za to kary do 10000 lei rumuńskich.

W przypadku spotkania niedźwiedzia zachowaj spokój, nie zbliżaj się i nie próbuj robić zdjęć z bliska. Nie dokarmiaj niedźwiedzi. Podczas wędrówki trzymaj jedzenie w szczelnie zamkniętych pojemnikach i nigdy nie zostawiaj odpadów na szlaku lub parkingu.

Zamek Poenari

Zamek Poenari, znany również jako Cytadela Poenari, to imponująca ruina położona w Rumunii, w okręgu Ardżesz. Znajduje się on na wzgórzu nad doliną Ardżesz, w pobliżu Gór Fogaraskich, i jest widoczny z lewej strony Szosy Transfogarskiej. Jego położenie na szczycie wzgórza nadaje mu majestatyczny charakter.

Historia zamku sięga początku XIII wieku, kiedy to został założony przez pierwszych władców Wołoszczyzny. W XIV wieku zamek stał się główną twierdzą dynastii Basarab. Przez kolejne dekady zamek zmieniał właścicieli, lecz ostatecznie został opuszczony i popadł w ruinę.

Jedną z najbardziej fascynujących postaci związanych z tym miejscem jest Wład Palownik, znany też jako pierwowzór literackiej postaci Drakuli. W XV wieku Wład Palownik odbudował i umocnił mury zamku, czyniąc go jedną ze swoich głównych fortec. Dzięki temu zamek stał się znany jako potencjalna siedziba słynnego wampira, przyciągając tym samym licznych turystów. Obecnie dostęp do zamku umożliwia 1480 schodów.

Mimo że zamek był użytkowany przez kilka lat po śmierci Włada w 1476 roku, został porzucony w pierwszej połowie XVI wieku i uległ ruinie w XVII wieku. Jego położenie i rozmiar sprawiały, że był trudny do zdobycia i zniszczenia. W 1888 roku doszło do obsunięcia ziemi, które zniszczyło część zamku, ale szybko zostało ono naprawione, a mury i wieże wciąż stoją, świadcząc o dawnej potędze tego miejsca.

Czas przejazdu i zwiedzanie trasy

Przejazd przez całą Trasę Transfogaraską bez zatrzymywania zajmuje około 2–3 godzin, jednak aby w pełni cieszyć się jej urokami, warto zaplanować co najmniej 5–7 godzin na podróż z postojami. Kluczowe atrakcje, takie jak Zapora Vidraru, Jezioro Bâlea, Wodospad Bâlea czy Zamek Poenari, wymagają czasu na zwiedzanie. Na przykład, wejście na Zamek Poenari (1480 schodów) może zająć około 1–1,5 godziny w obie strony, w zależności od tempa i kondycji fizycznej. Spacer wokół Jeziora Bâlea, podziwianie widoków i zrobienie zdjęć to kolejne 1–2 godziny. Aby w pełni doświadczyć uroków trasy, warto rozważyć jednodniową wycieczkę z kilkoma przystankami lub nawet dwudniową podróż z noclegiem w okolicy, co pozwoli na spokojne zwiedzanie i wędrówki po okolicznych szlakach.

Zaleca się rozpoczęcie podróży wcześnie rano, najlepiej w dni powszednie, aby uniknąć tłumów, szczególnie w sezonie letnim (lipiec–sierpień). Weekendy, zwłaszcza w wakacje, mogą być bardziej zatłoczone, co wpływa na komfort jazdy i dostępność miejsc parkingowych.

Noclegi i możliwości nocowania w kamperze

Wzdłuż Trasy Transfogaraskiej znajduje się kilka opcji noclegowych, od hoteli i pensjonatów po pola kempingowe, które są szczególnie popularne wśród podróżujących kamperami. Oto kilka propozycji:

• Hotele i pensjonaty: W okolicy trasy dostępne są obiekty takie jak Hotel Piscul Negru (położony na wysokości 1200 m n.p.m., przy trasie, ok. 20 minut od Jeziora Bâlea) czy Hotel Posada Vidraru (200 metrów od zapory Vidraru). Oferują one komfortowe pokoje, restauracje z lokalną kuchnią (np. polentą czy sarmale) i widoki na góry. Ceny zaczynają się od około 120 zł za noc za osobę.

• Pola kempingowe: Popularnym wyborem jest Transfagarasan Camping, położony przed kluczowym odcinkiem trasy od strony południowej. Oferuje miejsca na namioty i kampery, z podstawową infrastrukturą (toalety, prysznice, miejsce do mycia naczyń). Koszt to około 50 lei (ok. 48 zł) za dwie osoby, namiot i samochód. Mimo że kemping nie ma podłączenia do prądu i słabe Wi-Fi, jego strategiczne położenie pozwala podziwiać wschody i zachody słońca na trasie. Innym polecanym miejscem jest Camping & Glamping Amonte na początku trasy od strony północnej, z nowoczesnymi udogodnieniami i klimatycznym otoczeniem wśród gór.

• Nocowanie na dziko w kamperze: W Rumunii nocowanie na dziko w kamperze jest dozwolone, o ile nie narusza się przepisów dotyczących ochrony środowiska i nie blokuje ruchu drogowego. Popularnym miejscem jest okolica poniżej wodospadu Capra, przy szlaku Fereastra Zmeilor, gdzie można bezpiecznie zaparkować kamper i spędzić noc w otoczeniu natury.

Nocując na dziko, zabierz zapas wody pitnej, ciepłe ubrania (temperatury w nocy mogą spaść do kilku stopni) i upewnij się, że masz pełny bak paliwa, ponieważ na trasie nie ma stacji benzynowych. Planując nocleg w kamperze, zawsze sprawdzaj lokalne przepisy i zachowuj odpowiedzialność wobec przyrody. Nie zostawiaj śmieci, szanuj ciszę nocną i wspieraj lokalną społeczność, kupując produkty w pobliskich miejscowościach.

Praktyczne wskazówki dla podróżujących

• Czas przejazdu: Pokonanie całej trasy bez postojów zajmuje około 2–3 godzin, ale z przerwami na zdjęcia, zwiedzanie i odpoczynek warto zarezerwować 5–7 godzin. Dwudniowa podróż z noclegiem pozwoli w pełni cieszyć się trasą i okolicznymi szlakami.

• Co zabrać: Wygodne buty, wodę, przekąski, ciepłe ubrania (nawet latem na wysokościach może być chłodno) oraz aparat fotograficzny. Widok z przełęczy na krętą drogę poniżej to coś, czego nie da się zapomnieć!

• Miejsca odpoczynku: Popularne punkty to okolice jeziora Bâlea, zapory Vidraru i schroniska przy trasie. Restauracje i kawiarnie oferują lokalne specjały, takie jak mămăligă czy sarmale.

• Bezpieczeństwo: Droga jest wąska i kręta, dlatego wymaga ostrożnej jazdy. Sprawdzaj prognozę pogody, ponieważ mgła i deszcz mogą znacznie utrudnić podróż.